ฟุตบอลเป็นกีฬาที่กติกาดูเรียบง่ายแต่มีรายละเอียดที่ทำให้คนดูใหม่สับสนบ่อย โดยเฉพาะเรื่องล้ำหน้าและการตัดสินด้วยวิดีโอ บทความนี้รวบรวมกติกาที่จำเป็นต้องรู้จริงๆ สำหรับการดูเกมแรกให้เข้าใจ โดยเรียงตามลำดับที่มักเจอในเกม
เวลาการแข่งขัน
เกมแบ่งเป็นสองครึ่ง ครึ่งละ 45 นาที พักครึ่ง 15 นาที ผู้ตัดสินจะทดเวลาเพิ่มท้ายแต่ละครึ่งตามเวลาที่เสียไปกับการเปลี่ยนตัว การรักษาอาการบาดเจ็บ และการตรวจสอบวิดีโอ ในปัจจุบันเวลาทดเจ็บมักยาวกว่าเดิม บางนัดเกินสิบนาที ซึ่งเปลี่ยนผลเกมได้บ่อยครั้ง
ล้ำหน้า
ผู้เล่นฝ่ายรุกจะอยู่ในตำแหน่งล้ำหน้าเมื่อ ณ จังหวะที่เพื่อนร่วมทีมเล่นบอล ตัวเขาอยู่ในแดนคู่แข่งและอยู่ใกล้เส้นประตูมากกว่าทั้งลูกบอลและผู้เล่นฝ่ายรับคนที่สองนับจากท้ายสุด ซึ่งโดยปกติคือกองหลังคนสุดท้ายเพราะผู้รักษาประตูนับเป็นคนแรก การอยู่ในตำแหน่งล้ำหน้าไม่ผิดโดยตัวมันเอง จะผิดก็ต่อเมื่อเข้าไปเล่นบอล ขวางผู้เล่น หรือได้ประโยชน์จากตำแหน่งนั้น และไม่มีล้ำหน้าจากการทุ่ม ลูกเตะมุม และลูกเตะจากประตู
ฟาวล์ ใบเหลือง และใบแดง
การเข้าปะทะที่ประมาท ใช้แรงเกินควร หรือดึงเสื้อเพื่อหยุดการโจมตี เป็นฟาวล์ ใบเหลืองคือคำเตือน สองใบในเกมเดียวเท่ากับใบแดง ใบแดงโดยตรงให้กับการเล่นรุนแรง การทำร้ายคู่แข่ง หรือการขัดขวางโอกาสทำประตูชัดเจน ผู้เล่นที่โดนใบแดงต้องออกจากสนามและทีมเล่นต่อด้วยสิบคน
ลูกโทษและฟรีคิก
ฟาวล์นอกกรอบเขตโทษได้ฟรีคิกโดยตรงหรือโดยอ้อมตามลักษณะการทำผิด ฟาวล์ในกรอบเขตโทษของฝ่ายรับที่เข้าข่ายฟรีคิกโดยตรงจะกลายเป็นลูกโทษ ยิงจากระยะ 11 เมตร ผู้รักษาประตูต้องมีเท้าอย่างน้อยหนึ่งข้างแตะเส้นประตูจนกว่าบอลจะถูกเตะ
การเปลี่ยนตัว
ลีกส่วนใหญ่ในปัจจุบันอนุญาตให้เปลี่ยนตัวได้ห้าคน แต่ต้องทำภายในสามช่วงโอกาสไม่นับช่วงพักครึ่ง เพื่อไม่ให้เกมสะดุดบ่อย บางรายการเพิ่มโควตาคนที่หกสำหรับกรณีสงสัยว่ากระทบกระเทือนทางสมอง ตรวจสอบกฎของแต่ละรายการก่อนเสมอ
VAR
ผู้ช่วยผู้ตัดสินวิดีโอจะเข้ามาตรวจสอบเฉพาะสี่กรณี คือ ประตู ลูกโทษ ใบแดงโดยตรง และการให้ใบผิดคน VAR ไม่ได้ตัดสินแทน แต่แนะนำให้ผู้ตัดสินไปดูจอข้างสนามเมื่อเห็นว่าเป็นความผิดพลาดชัดเจน การตรวจสอบใช้เวลาหลายนาทีและมักเป็นที่มาของเวลาทดเจ็บที่ยาวขึ้น
ผลเสมอและการต่อเวลา
ในลีกปกติเสมอคือจบเกม แต่ในถ้วยแบบแพ้คัดออกจะต่อเวลาสองครึ่ง ครึ่งละ 15 นาที หากยังเสมอจึงยิงลูกโทษตัดสิน ควรเช็กว่ารายการนั้นใช้กฎประตูทีมเยือนหรือไม่ เพราะหลายรายการยกเลิกไปแล้วแต่บางรายการยังใช้อยู่
เคล็ดลับสำหรับคนดูใหม่
ถ้ายังแยกล้ำหน้าไม่ออก ให้มองที่ตำแหน่งเท้าของกองหลังคนสุดท้ายในจังหวะที่เพื่อนร่วมทีมแตะบอล ไม่ใช่จังหวะที่กองหน้ารับบอล และเมื่อเห็นผู้ตัดสินเอามือแตะหู นั่นคือสัญญาณว่ากำลังสื่อสารกับห้อง VAR ให้รอก่อนจะดีใจหรือโวยวาย